Plan van aanpak witwassen

Witwassen is een lastig onderwerp binnen ‘financiële privacy’. Deze wetgeving heeft het doel witwassen en (financiering van) terrorisme te bestrijden, iets waar je niet tegen kan zijn. Toch vraagt deze wetgeving om een voorzichtige houding. Voor je het weet worden grote infrastructuren opgetuigd om monitoring en gegevensuitwisseling mogelijk te maken.

Daar waar wetten rond dit onderwerp vaak technisch worden ingestoken kunnen gevolgen veel breder dan dat worden. Voor Privacy First schreef ik een bijdrage voor de internetconsultatie op het wetsvoorstel ‘Wet plan van aanpak witwassen’. Hierom keek ik niet alleen naar de tekst, maar probeer het voorstel ook vanuit mensenrechten en privacy-principes te bekijken.

De belangrijkste aandachtspunten:

  • de insteek vanuit Europese en Nederlandse beleidsmakers is gericht op het bestrijden van afwijkingen met weinig ook voor mensenrechten: wantrouwen en controle in plaats van vertrouwen en proportionele maatregelen
  • het wetsvoorstel wordt te vroeg ingebracht omdat verschillende adviestrajecten nog lopen
  • de AVG is te beperkt uitgewerkt het als risico dat waarborgen alleen op papier zullen bestaan
  • principiële bezwaren tegen verdergaande inperking van contante betalingen boven een bepaald bedrag
  • principiële bezwaren tegen grootschalige gegevensuitwisseling tussen Wwft-plichtigen en de opzet van infrastructuren hiervoor
  • interessante alternatieven die de aandacht waard zijn

Salderingsregeling en de slimme meter

Ik schreef een bijdrage voor de internetconsultatie op het wetsvoorstel ‘Omvorming van de salderingsregeling voor kleinverbruikers’. De titel doet vermoeden dat het gaat om de afbouw van de salderingsregeling. Toch heeft dit wetsvoorstel een grotere impact dan je zal denken. De wet zal iedereen (iedereen? ja, iedereen) verplichten tot het laten installeren van een digitale meter, al dan niet met communicatiemodule. De belangrijkste punten die ik voor Privacy First naar voren bracht zijn:

  • Verplichte installatie digitale meetinrichting niet proportioneel en niet verplicht
  • EU Richtlijn verplicht niet tot het afdwingen van plaatsing van een digitale meter, anders dan de Minister zegt
  • Verplichting aan alle kleinverbruikers is niet proportioneel omdat het beleidseffect maar een onbekende (maar waarschijnlijk kleine ) groep huishoudens gericht is
  • Privacyaspecten gaan verder dan de AVG-compliance waar de minister naar wijst
  • Gehanteerde terminologie (‘slimme meter’) zet consumenten en burgers op het verkeerde been: er bestaat geen slimme meter

Internetconsultatie is volgens de site ‘een nuttig instrument als aanvulling op de reeds bestaande consultatiepraktijk in het wetgevingsproces. Door internetconsultatie krijgen meer mensen, bedrijven en instellingen informatie over wetgeving die in voorbereiding is en kunnen zij suggesties doen om de kwaliteit en uitvoerbaarheid van deze voorstellen te verbeteren. Internetconsultatie vergroot de transparantie van het proces, de mogelijkheden voor publieke participatie en levert een bijdrage aan de kwaliteit van wetgeving.’ Een kans die je niet mag laten liggen.